Bij Calidus geloven we dat de best mogelijke zorg begint bij de mens. Bij bewoners en cliënten die zich gezien voelen én bij professionals die vanuit eenzelfde visie samenwerken. In deze zomerserie vertellen collega's over hun vak, hun drijfveren en de keuzes die zij iedere dag maken.
Toen Jos Brocatus zeventien was, wist hij één ding zeker: hij wilde leraar worden. Zijn eerste stage in de gehandicaptenzorg voelde als een verplichte tussenstop.
“Ik heb letterlijk gezegd: dit werk ga ik nooit doen,” vertelt hij lachend. “Maar na een paar dagen merkte ik dat ik écht iets voor iemand kon betekenen. Toen was ik om.”
Ruim 25 jaar later is Jos Manager Zorg bij Calidus. Hij geeft leiding aan vier woonlocaties voor cliënten. Zijn uitgangspunt is al die jaren hetzelfde gebleven: kijk naar de mens, niet naar de beperking.
De mens achter de ondersteuningsvraag
Voor Jos begint goede zorg bij oprechte aandacht. Wat heeft iemand nodig om mee te kunnen doen? Wat geeft iemand betekenis? En hoe kunnen we daar met elkaar aan bijdragen? “Als je alleen naar een diagnose kijkt, mis je de persoon. Samen kijk je wat iemand nodig heeft om een zo gewoon en betekenisvol mogelijk leven te leiden.”
Die manier van kijken is volgens hem belangrijker dan ooit. Mensen worden ouder, zorgvragen worden complexer en de samenleving stelt steeds hogere eisen. Zeker voor mensen met een licht verstandelijke beperking maakt dat meedoen soms ingewikkelder.
“Vroeger werkte een cliënt misschien veertig jaar in dezelfde koekjesfabriek. Dat ging prima. Tegenwoordig wordt er meer verwacht. Niet iedereen kan daarin meekomen, sommige cliënten vallen tussen wal en schip. Dan moeten we niet denken: waarom lukt het niet? Maar juist blijven kijken naar wat wél kan.”
Waarvoor ben jij vandaag je bed uitgekomen? Daar blijf ik nieuwsgierig naar.
Ruimte om te groeien
Ook als leidinggevende wil Jos dicht bij zijn medewerkers staan. Daarmee laat Jos zien wat Nabij Leiderschap in de praktijk betekent: weten wat er speelt, vertrouwen geven en beschikbaar zijn wanneer dat nodig is. “Waarvoor ben jij vandaag je bed uitgekomen? Daar blijf ik nieuwsgierig naar. Iedereen die in de zorg werkt, doet dat vanuit een bepaalde motivatie. Als je daar oog voor houdt, kun je samen heel veel bereiken.”
Hij ziet zichzelf dan ook niet als iemand die antwoorden heeft, maar als iemand die voorwaarden creëert. “Ik probeer vooral beschikbaar te zijn als mensen me nodig hebben. Verder wil ik ruimte geven.”
Volgens Jos vraagt dat om vertrouwen én om fouten durven maken. “Mijn moeder zei vroeger: ‘Je mag best een bult vallen, als je je nek maar niet breekt.’ Die les neem ik nog iedere dag mee.”
Als een team zelfstandig werkt, elkaar weet te vinden en ik eigenlijk een beetje misbaar ben geworden, dan weet ik dat ik mijn werk goed gedaan heb.
Samen hetzelfde vertrekpunt
Al die jaren in de zorg bleef Jos leren. “Van collega’s, maar zeker ook van cliënten. Zij laten vaak zien hoe krachtig eenvoud kan zijn. Problemen hoeven niet altijd groter gemaakt te worden dan ze zijn. Daar mogen we onszelf best vaker aan herinneren.”
“Vroeger zorgden we vooral vóór cliënten. Nu kijken we veel meer hoe iemand een goed leven kan leiden. Dat doe je samen met de cliënt, familie, het netwerk en zorgprofessionals.”
Juist daarom gelooft Jos in een gezamenlijke visie. “Je hoeft het niet altijd met elkaar eens te zijn. Maar het helpt enorm als je vanuit dezelfde basis werkt. Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: dat cliënten een goed leven leiden.”
Bij Calidus ziet Jos een organisatie die steeds professioneler wordt, zonder de menselijke maat uit het oog te verliezen. “Met elkaar bouwen we aan een stevige basis. Een organisatie die weet waar ze voor staat, maar ook meebeweegt met de samenleving.”
Zo krijgen we het voor elkaar
Hoe krijgen we het volgens Jos écht voor elkaar? Door hetzelfde doel voor ogen te houden. “We mogen best verschillend denken. Dat zegt niets over hoe we naar elkaar kijken. Blijf met elkaar in gesprek, blijf nieuwsgierig en help elkaar om beter te worden.”
Voor Jos is dat de basis van samenwerken. Niet allemaal hetzelfde doen, maar wel vanuit dezelfde visie werken en elkaar aanvullen. “Uiteindelijk doen we het allemaal voor hetzelfde doel.”